
Fjorden, gletsjers en dansend noorderlicht. Noorwegen is een land van natuurwonderen. Maar ook: een land van grote afstanden. Of je nu naar Oslo, Bergen of Trondheim reist – wie met de trein door Noorwegen trekt, is heel wat uren onderweg. Wat ligt er dan meer voor de hand dan de afstanden tussen de grootste steden comfortabel slapend af te leggen? Met de nachttrein!

Noorwegen heeft een klein maar fijn nachttreinennetwerk. De nachttreinen rijden op de vier grote hoofdlijnen: van Oslo naar Stavanger, Bergen en Trondheim, en over de legendarische Nordlandsbanen, die van Trondheim via de poolcirkel naar Bodø loopt. Daarnaast is er met de Zweedse nachttrein van Stockholm naar Narvik ook een internationale verbinding met Noorwegen.
Een bijzonderheid in Noorwegen: de vier nachttreintrajecten worden door drie verschillende aanbieders geëxploiteerd. Klinkt ingewikkeld? Geen zorgen, in deze gids nemen we je bij de hand en leiden we je door de wereld van de Noorse nachttreinen.
Het is de moeite waard: een rit in een Noors slaaprijtuig behoort tot de mooiste nachttreinervaringen van Europa.
Aanbieder: Vy
De Bergensbanen is een van de mooiste spoorlijnen ter wereld. Waarom zou je die dan slapend afleggen? Nou, de rit van Oslo naar Bergen duurt ongeveer zeven uur. Wie niet zoveel tijd heeft, neemt de nachttrein. Of combineert het beste van twee werelden: overdag heen, 's nachts terug. Zo beleef je het traject bij daglicht, bespaar je een overnachting en met Interrail bovendien een reisdag.
Vanuit Oslo voert de Bergensbanen eerst door het landelijke Noorwegen, voordat de trein de spectaculaire Hardangervidda op klimt. Bij Finse bereikt het traject met 1.237 meter zijn hoogste punt. Daarna gaat het via Myrdal en Voss omlaag naar Bergen, dat schilderachtig aan de fjord ligt.

De nachttrein Oslo–Bergen is de enige in Noorwegen die door het staatsbedrijf Vy wordt geëxploiteerd. Bijzonder: naast zitrijtuigen en slaaprijtuigen heeft de trein ook ligrijtuigen.
Hier vind je alle verbindingen en kun je de prijzen opzoeken:
Aanbieder: Go-Ahead Nordic
Stavanger, met zijn witte houten huizen, ligt op ongeveer acht treinuren van Oslo. De rit voert over de Sørlandsbanen, die zich langs de rotsachtige zuidkust van Noorwegen slingert. De belangrijkste tussenstop is Kristiansand, waar je kunt overstappen op de veerboten naar Denemarken.

De nachttrein van Oslo naar Stavanger wordt geëxploiteerd door Go-Ahead Nordic, dat ook het dagverkeer op de Sørlandsbanen en op de zijlijn naar Arendal verzorgt.
Hier vind je alle verbindingen en kun je de prijzen opzoeken:
Aanbieder: SJ Norge
Trondheim, de op twee na grootste stad van Noorwegen, is via de Dovrebanen met Oslo verbonden. Het traject voert via de olympische stad Lillehammer door het Gudbrandsdal en klimt vervolgens naar het hooggelegen Dovrefjell, voordat het weer afdaalt naar Trondheim. Vanuit Trondheim kun je via de Nordlandsbanen verder reizen naar Bodø. Ook rijdt er vanaf hier een trein over de grens naar het Zweedse Duved.

De nachttrein van Oslo naar Trondheim wordt geëxploiteerd door SJ Norge, een dochteronderneming van de Zweedse staatsspoorwegen SJ. Aan de buitenkant rijden de treinen onder de merknaam SJ NORD. Let op: SJ Norge en het Zweedse SJ zijn twee volledig onafhankelijke bedrijven en kunnen geen tickets van elkaar verkopen.

Hier vind je alle verbindingen en kun je de prijzen opzoeken:
Aanbieder: SJ Norge
De vierde volledig Noorse nachttreinroute is de langste en voert door het ruigste landschap. De rit van Trondheim naar Bodø loopt over de Nordlandsbanen: fjorden, meren, kolkende rivieren – dit traject heeft alles wat Noord-Noorwegen zo bijzonder maakt. Het hoogtepunt is de oversteek van het Saltfjellet, waar de trein de poolcirkel passeert. Vanuit Bodø kun je per veerboot verder naar de Lofoten of met de bus naar Narvik.

Ook de exploitatie van de Nordlandsbanen wordt verzorgd door SJ Norge. Omdat de 729 kilometer lange route niet geëlektrificeerd is, worden hier diesellocomotieven ingezet.
Hier vind je alle verbindingen en kun je de prijzen opzoeken:
Aanbieder: de Zweedse spoorwegen SJ
Deze nachttrein is een bijzonderheid binnen het Noorse netwerk: eigenlijk gaat het om een Zweedse trein die pas in de laatste kilometers Noorwegen binnenrijdt. Vanuit Stockholm gaat het via Boden, Gällivare, Kiruna en Abisko, waarna de route bij Riksgränsen de grens oversteekt. Maar Noorwegen zou Noorwegen niet zijn als juist dit laatste stuk niet het spectaculairste was: de trein kronkelt omlaag naar de Ofotfjord, met adembenemende uitzichten inbegrepen. En dat bij daglicht, want Narvik wordt pas rond het middaguur bereikt.
Narvik is niet aangesloten op de rest van het Noorse spoorwegnet. Het treinverkeer wordt volledig vanuit Zweden georganiseerd. Vanuit Narvik kun je met de bus verder naar de Lofoten.
Hier vind je alle verbindingen en kun je de prijzen opzoeken:
De Noorse spoorwegbedrijven proberen de nachttreinen met zo weinig mogelijk logistieke moeite te exploiteren. Het concept: in plaats van eigen treinen in te zetten, gebruiken ze dezelfde treinstellen die overdag op de trajecten rijden. 's Avonds worden daar slechts één tot drie slaaprijtuigen aan toegevoegd.
Hoewel de nachttreinen door verschillende aanbieders worden geëxploiteerd, zijn het materieel en de voorzieningen op de vier Noorse lijnen vrijwel identiek. De uitzondering is Oslo–Bergen, dat door Vy wordt geëxploiteerd: als enige Noorse nachttrein heeft deze naast zitrijtuigen en slaaprijtuigen ook ligrijtuigen.
Een vreemde eend in de bijt is de nachttrein Stockholm–Narvik, die door het Zweedse SJ wordt geëxploiteerd. Meer over de voorzieningen lees je in ons artikel over nachttreinen in Zweden.
De Noorse slaaprijtuigen verrassen al van buiten: de rijtuigbak is achthoekig en steekt uit boven de gebruikelijke rijtuigbreedte. Daardoor is er ruimte voor twee boven elkaar geplaatste, grote bedden van 75 × 200 cm. Ook de indeling van de coupé is ongebruikelijk: de wastafel bevindt zich bij het raam, in de lengterichting van de trein – in een gedeeltelijk inklapbaar blad dat boven het voeteneinde van het onderste bed uitsteekt.

In Noorwegen boek je in principe de hele slaapcoupé, die je alleen of met z'n tweeën kunt gebruiken. Bij vertrek zijn de bedden opgemaakt. Daarnaast krijgt elke reiziger een kleine handdoek, een hygiënepakket en een fles water. Leeslampjes en stopcontacten behoren ook tot de uitrusting. Wifi is er echter niet.

De rijtuigen zijn weliswaar al wat ouder, maar doorgaans schoon, goed onderhouden en – voor zover de bochtige trajecten in Noorwegen dat toelaten – zeer rustig onderweg. De toiletten bevinden zich in de gang. Douches zijn er niet in de slaaprijtuigen en ook een ontbijt wordt niet aan boord geserveerd. De exploitanten werken bij de eindstations wel samen met hotels waar je met korting kunt douchen en ontbijten.
De coupédeur kun je openen met een sleutelkaart. Afhankelijk van de trein en het station krijg je die op het perron of in het bistrorijtuig. Inchecken kan vaak al ruim voor vertrek, zodat je nachtrust iets langer duurt.

Sommige treinen blijven 's ochtends na aankomst nog een tijdje aan het perron staan, zodat je aan boord kunt blijven. Ongeveer 15 minuten voor aankomst wordt je door het treinpersoneel gewekt.
De slaaprijtuigen heten in Noorwegen Sove.
Een nacht in een relaxstoel is een goed compromis voor iedereen die minder wil uitgeven, maar toch niet op comfort wil inleveren. De ruime stoelen kunnen elektrisch in een vlakke ligstand worden gezet en hebben een uitschuifbare voetensteun. Elke relaxstoel heeft een tafeltje, een leeslampje en een stopcontact. Bij het instappen liggen er een deken en een fles water klaar.
Er is doorgaans één rijtuig per trein dat uitsluitend met relaxstoelen is uitgerust. De benaming verschilt per aanbieder:

Het grootste deel van de nachttreinen bestaat doorgaans uit zitrijtuigen, zoals die ook overdag worden ingezet. Het gaat om rijtuigen met een open indeling, rijen van twee zitplaatsen en zitgroepen van vier met een tafel. Er is wifi en elke zitplaats heeft een stopcontact.
De zitrijtuigen worden aangeduid als Standard.
De nachttrein van Oslo naar Bergen heeft ook ligrijtuigen. Deze zijn afkomstig uit de voorraad van Deutsche Bahn en hebben coupés met zes inklapbare ligplaatsen. In het ligrijtuig kun je alleen een hele coupé boeken. Het aanbod is vooral gericht op gezinnen en kleine groepen.

De rijtuigen rijden ook mee in bepaalde dagtreinen tussen Oslo en Bergen. Overdag worden de ligplaatsen omgebouwd tot zitplaatsen. Ook dan kun je het rijtuig alleen als volledige coupé boeken.
Vy noemt het ligrijtuig Hvile.
In de Scandinavische landen hoort het erbij om nachttreinen met catering aan boord te laten rijden. Noorwegen vormt daarop geen uitzondering. In de bistrorijtuigen, die Kafé worden genoemd, zijn warme maaltijden, snacks en drankjes verkrijgbaar. Natuurlijk mag ook de pølse niet ontbreken, de populaire Noorse braadworst – als hotdog of op een bord met aardappelpuree.
De bistro is de hele nacht open en sluit 30 minuten voor aankomst. Er is geen ontbijtaanbod.
Hoewel het Noorse spoorwegnet met zijn verschillende aanbieders ingewikkeld kan lijken, is boeken via het centrale platform Entur vrij eenvoudig. Entur is een staatsbedrijf en bundelt het aanbod van Vy, SJ Norge en Go-Ahead, evenals het openbare busvervoer. Je kunt er tickets kopen zonder extra kosten. Je kunt tickets ook rechtstreeks bij de betreffende exploitanten kopen.
Voor de nachttreinen zijn er in principe twee soorten tickets:
Vy biedt daarnaast semi-flexibele tickets aan. Deze kun je omboeken, maar niet annuleren.
De tickets zijn doorgaans drie maanden voor vertrek beschikbaar. De prijzen zijn dynamisch en stijgen zowel voor flexibele als niet-flexibele tickets naarmate het vertrek dichterbij komt. Vroeg boeken loont dus.
Een beetje verwarrend: Entur gebruikt voor de reiscategorieën deels eigen, aanbiederonafhankelijke benamingen die afwijken van die van de spoorwegbedrijven:
Je kunt de Noorse nachttreinen ook met Interrail gebruiken. Naast je pas is een reservering verplicht. Voor een Interrail-pas 2e klas kost die momenteel:
| Traject | Standard | Relaxstoel | Slaaprijtuig |
|---|---|---|---|
| Vy (Oslo–Bergen) | 90 NOK (ca. 10 EUR) | 680 NOK (ca. 65 EUR) | 1350 NOK (ca. 125 EUR) |
| Go-Ahead (Oslo–Stavanger) | 50 NOK (ca. 5 EUR) | 500 NOK (ca. 45 EUR) | 1000 NOK (ca. 90 EUR) |
| SJ Norge (Oslo–Trondheim) | 50 NOK (ca. 5 EUR) | 500 NOK (ca. 45 EUR) | 1250 NOK (ca. 115 EUR) |
Met een Interrail-pas 1e klas is een zitplaats gratis. De overige prijzen blijven ongewijzigd.
Het ligrijtuig op de route Oslo–Bergen kan niet met Interrail worden gebruikt. Hiervoor moet je een regulier ticket boeken.
Ook Interrail-reserveringen zijn verkrijgbaar via Entur. Kies bij de reiziger „Interrail“ als korting en voer je pasnummer in. De prijs voor de reservering wordt vervolgens weergegeven onder „Flexible“.
Met de Noorse nachttreinen kun je grote afstanden in het land comfortabel slapend afleggen. Vooral de slaaprijtuigen overtuigen met hun slimme ontwerp, comfortabele bedden en rustige rit. Ook qua prijs kan een nacht in een slaaprijtuig zeker een alternatief zijn voor een hotel, vooral als je met Interrail reist.
De relaxstoelen bieden een goede balans tussen comfort en prijs en zijn in deze vorm uniek in Europa. Samen met het bistrorijtuig vormt dat een geslaagd totaalpakket voor een nachttreinrit.
Fietsen kunnen tegen een toeslag worden meegenomen. Ze worden in het bagageruim van het bistrorijtuig vervoerd. Tijdens de rit moeten de fietsen vrij zijn van bagage en niet op slot zitten.
Huisdieren mogen alleen mee in het gewone zitrijtuig. In de andere comfortcategorieën – slaaprijtuig, relaxstoel en ligrijtuig – zijn dieren niet toegestaan.

Per reiziger mogen maximaal drie stuks bagage worden meegenomen. Samen mogen ze hoogstens 30 kg wegen. De maximale afmetingen van één stuk bagage zijn 85 × 55 × 35 cm.
De slaaprijtuigen zijn slechts beperkt toegankelijk. In elk slaaprijtuig zijn er twee iets grotere coupés waarin een rolstoel past. De toiletten zijn echter niet geschikt voor rolstoelgebruikers. Op grotere stations is er assistentie beschikbaar voor reizigers met beperkte mobiliteit.
In het slaaprijtuig zijn de bedden 75 × 200 cm groot. In het ligrijtuig tussen Oslo en Bergen zijn de ligplaatsen:
- onderste ligplaats: 68 × 181 cm
- middelste ligplaats: 61 × 178 cm
- bovenste ligplaats: 63 × 174 cm
Over de auteur: Sebastian Wilken is een gepassioneerde (nacht)treinreiziger en schrijft in zijn Zugpost over treinreizen in Europa. Voor Night Ride houdt hij de markt voor nachttreinen in de gaten en voorziet hij je van de beste tips en trucs voor de mooiste trajecten.
Heb je feedback of een idee voor een volgend blogartikel? Schrijf ons op info@nightride.com.